Het werd weer eens tijd voor een klein avontuurtje. Het leven van De Nieuwe Berlage is natuurlijk al hectisch en vol met de vreemdste avonturen, maar zo nu en dan mis ik het provinciale avontuur. Het was alweer een tijdje geleden dus ik sprong in mijn voertuig en reed linea recta naar Etten-Leur, hoofdstad van de Etterende Puswond.

De Etterende Sleur van het zuiden. Noord-Brabant, provincie van afvalligen, gezelligheidsdieren en volksverlakkers. Theater van Dante en de wansmaak. Waartoe is een ordinaire man in staat? Wat drijft iemand in de handen van de duivel? Simpel, nieuwsgierigheid. Tussen Breda en Tilburg liggen de deurpjes Etten en Leur.

Precies. De bestemming van deze voyage de couleur locale. Mijn gedachtes verspreiden zich over de kleurpaletten van de verffabrikant die onder Couleur Locale een aantal kleurthema's aan de man probeerde te brengen. Zou er ook één voor Etten-Leur gereserveerd zijn? Kotsgroen met Grijsbruine accenten wellicht.

"De onwaarschijnlijke breekbaarheid van dit alles", zou Leon de Winter hebben gezegd als hij de tijd zou nemen om Etten-Leur binnen te rijden. De onwaarschijnlijke breekbaarheid is nu precies datgene wat Etten-Leur zo inspirerend maakt. De Calimero, de underdog, te klein voor servet, de verstandelijk gehandicapte versie van Tilburg. Het heeft Etten-Leur ook nooit meegezeten. Hoge werkloosheid, verdeeldheid, sociale onrust en misschien nog wel het ergste van allemaal: het ontbreken van enige architectonische of stedenbouwkundige sturing.

De Onwaarschijnlijke Breekbaarheid van dit alles.

Zoals zo vaak in de groeikernen van ons land is juist het ontbreken van enige structurerende partijen een doodzonde voor zo'n gemeente. Etten en Leur samen vormen Etten-Leur, maar de fusie tussen deze dorpen is allesbehalve spraakmakend. Een aan elkaar geklonterd zooitje tussen Breda en Tilburg is misschien een betere omschrijving. Een groeikern veronderstelt zelfs dat er in deze gemeentes sprake moet zijn van een 'kern'. In dit geval is dat nauwelijks merkbaar. Niet voor niets loopt er een snelweg omheen, zodat de automobielbestuurder niet verleid kan worden om af te slaan. De aan elkaar geschakelde vlekken van industrieterreinen en inspiratieloze woonwijken kennen geen duidelijke samenhang.

Het toeval wilde dat tijdens mij bezoek aan Etten-Leur net de Oranje-Party in het lokale winkelhart in volle gang was. Vol afschuw aanschouwde ik de middeleeuwse freakshow van buitenaardse proportie. De ene na de andere idioot met een microfoon en bruiningslotion betrad het schavot. De Bemmelse Ponymarkt verbleekte bij het aanzien van de Oranje Party. Wellicht waren de gezichten daarom oranje gepleisterd. Profeet Rob Roelofs bijvoorbeeld, plaatselijke dichter en vastgoedconsultant.

Rob Roelofs: "Schatje, laten we niet moeilijk doen. Jouw kont lijkt op een pompoen..lalalalalaa lalalalaaa"

Het ongekend diverse oeuvre van Roelofs deed me denken aan die ene keer dat ik door de Nieuwegeinse woestenij liep en het alledaagse leven eindelijk begreep. De praktische moraal die Roelofs in zijn liederen verwerkt is werkelijk waar volksverheffend. "Hey buurman! Zet dat vuilnis niet op me stoep!.. trallalalalallalala lalallalalalala.." Als vastgoedjongen is het natuurlijk wel een unicum dat je überhaupt weet wat een moraal is laat staan dat je er één op nahoudt.

Met kleine scheuten pijn in mijn hoofd zocht ik naar een uitweg tussen de mensen die vrolijk met Bobje Roelofs meezongen. Ik kwam uit op de Bischopsmolenstraat naast het winkecentrum. Tot mijn grote teleurstelling was ik aan de verkeerde kant van het winkelcentrum geraakt en zodoende zou mijn verbijf in Etten-Leur nodeloos verlengd moeten worden. De weg naar het stadhuis was afgezet en er stond een handjevol mensen bij de afzettingen. Ik sprak er één aan om de gastvrijheid en de 'bourgondische' mentaliteit van de dorpelingen te toetsen, Etten-Leur ligt immers in Brabant, dat bekend staat om haar dikke maar gezellige inwoners.

Ultra-Racistische Wandelsportvennootschap "Alle Mensen Met Een Kleur Behalve De Onze Moeten Eigenlijk Afgeschoten Worre" (AMMEKBDOMEAGW) hield een openluchtvergadering zodat geinteresseerden voor lidmaatschap gelijk aan konden schuiven.

Na wat rekruterend gerichte opmerkingen te hebben teruggekaatst durfde ik het aan om te vragen waarom deze afzettingen stonden waar ze stonden. De 4-jaarlijkse Marathon voor Tom Loerakker vond plaats. Het zou alleen nog enkele uren duren voordat Tom langs zou komen, het startschot had een kwartier geleden geklonken. "Waarom heeft Tom zijn eigen marathon, mevrouw?", vroeg ik met de nieuwsgierigheid van een 11 jaar oude verslaggever van de schoolkrant. "nou 12 jaar geleden heeft Tom de districtkampioenschapsbeker bij mannen voor Sjoelen in de vrije klasse naar Etten-Leur teruggehaald, nadat deze 30 jaar in breda heeft gestaan. Toen heeft onze burgemeester een marathon aan Tom gewijd, alleen is Tom elk jaar de enige deelnemer. Terwijl hij een hekel aan hardlopen heeft."

Ergens rond de avondschemering komt Tom Loerakker verdwaasd voorbijlopen, zijn ogen zijn leeg en zien niets meer.

Om het wedstrijdelement erin te houden heeft Tom het nummer 600 gekregen, zodat hij misschien ooit de gedachte zou krijgen dat er 599 andere deelnemers zijn en dat hij ze allemaal verslaat. Fysiek en mentaal. En dat allemaal om datzelfde gevoel van 12 jaar geleden weer terug te krijgen. Het gevoel dat niemand je iets kan maken, dat je on top of the world staat, dat je alles en iedereen aankan, dát gevoel. Tom lust er wel pap van.

Tom is niet de enige held die Etten-Leur heeft voortgebracht. Ik noem een Jan Jacob Rochussen, een conservatieve minister van Koloniën die tevens de eerste minister was die ooit is afgezet door de Tweede Kamer. Een Adriaen van Bergen, bedenker van de list van het turfschip van Breda maar de luie zak had zich verslapen dus kon zelf niet meedoen. Maar laten we vooral niet Jonatan Vermeulen vergeten, die in dienst van de Mossad in Israël een bom onschadelijk wilde maken en een andere over het hoofd zag. Of de nestor van de Etten-Leurse en Brabantse biologie: Jan Vriends, die op een blauwe maandag Dries van Agt nog eens heeft mogen onderwijzen en wiens nalatenschap het Natuurhistorisch Museum 'De Peel' te Asten betreft. Bedankt Jan, voor deze grensverleggende museale parel.

Etten-Leur, houdoe en bedankt!