Lynch Mob.

In de loop van zondagavond, toen half Nederland aan de buis gekluisterd zat om te zien hoe Peter R. de Vries de Zaak Holloway had ‘opgelost’, verspreidde zich in Drachten het gerucht dat Joran van der Sloot daar was gesignaleerd. Al snel had zich een kleine menigte verzameld voor het huis waar volksvijand nummer 1 zich schuil zou houden. Er kwamen cameraploegen op af die aanbelden bij ene Johan die, gevraagd naar de whereabouts van Joran van der Sloot, door de intercom meldde dat hij daar niks over kon loslaten. Aan dit mysterieuze antwoord hadden de Drachtenaren genoeg. Voor de camera van 1 Vandaag zag ik een vrouw die zei dat ze Joran van der Sloot naar ‘de heer zou helpen’, mocht die het in zijn hoofd halen zijn huis te verlaten. Anderen hadden zich reeds de toegang weten te verschaffen tot het appartementencomplex en wisten door te dringen tot de deur van de onfortuinlijke Johan, die binnen voor zijn leven zat te vrezen. Uiteindelijk is het met een sisser afgelopen, toch meen ik dat wij hier getuige waren van een ouderwetse lynch mob. Het enige wat ontbrak waren de hooivorken en de brandende fakkels.

Lynch Mob2

Mevrouw van der Sloot, mag Joran buiten komen spelen?

Er zijn, met name in de jaren ’30, een aantal belangrijke films gemaakt over de machinaties van volkswoede. Films waarin het volk het recht in eigen handen neemt en besluit om de crimineel in kwestie dan zelf maar op te jagen en af te maken. Politie en justitie staan immers toch maar met de handen in de zakken langs de zijlijn. Zie bijvoorbeeld M – Eine Stadt sucht seine Mörder, van Fritz Lang, waarin een burgerwacht op jacht gaat naar een fluitende kindermoordenaar, en al snel het zekere voor het onzekere neemt en zich op alle outcasts gaat uitleven.

Terwijl ik zo aan het nadenken was over soortgelijke films, wist ik ineens aan wie Joran van der Sloot mij al die tijd had doen denken. Vanaf de eerste keer dat ik ‘m had gezien, in een uitzending van Nova, probeerde ik te achterhalen waardoor Joran van der Sloot mij zo bekend voorkwam. En nu, terwijl ik mij films probeerde te herinneren waarin een angry mob het recht in eigen handen nam, films waarin een menigte, gewapend met brandende fakkels en hooivorken, een medemens hun dorp uitjoegen, schoot de film Frankenstein (James Whale, 1931) mij te binnen. Daar viel het kwartje: die vierkante kop van Joran van der Sloot deed mij al die tijd denken aan de kop van Frankenstein, zoals gespeeld door Boris Karloff.

Joran Frankenstein

Nou? Heb ik gelijk of heb ik gelijk?

In deze scène zien we hoe Frankenstein wordt uitgenodigd door een klein, onschuldig meisje om mee te spelen aan de waterkant. Frankenstein gaat zo op in de lieflijkheid van het spelletje, dat hij, uit puur enthousiasme, het meisje op een gegeven moment in het water gooit, waarin ze verdrinkt. Frankenstein weet dat hij een fout heeft begaan, dat hij zijn fout niet meer goed kan maken, en dat hij niet zou kunnen uitleggen wát er precies fout ging. In plaats van een goeie vriend in te schakelen, die het lichaam doet verdwijnen, terwijl hij zelf naar huis gaat om wat porno te downloaden zodat hij een alibi heeft, raakt Frankenstein in paniek. Het duurt niet lang voordat de dorpsbewoners door hebben hoe de vork in de steel zit en hun klopjacht beginnen. Die klopjacht eindigt met het in brand steken van een molen, waarin ze Frankenstein hadden weten op te jagen.

De volgende Frankenstein-film (The Bride of Frankenstein, James Whale, 1935) begint waar de eerste Frankenstein-film eindigde: bij de brandende molen. In deze scène ziet u hoe actrice Una O’Connor als juffrouw Minnie in haar eentje gestalte geeft aan het fenomeen volkshysterie. Het monster is dood, en alle problemen zijn voorbij. U kunt zich wel voorstellen hoe zij, met haar tot aan de wortels van het scrotum doortrillende schrille stem, voor de hoogste boom pleitte toen het monster nog vrij rondliep. Het stikt in de wereld van de Minnie’s die, wanneer ze de mogelijkheid krijgen, hun eigen morele superioriteit denken te bewijzen door zo hard mogelijk om vergelding te schreeuwen. Het soort dat in mei 1945 met hun scheerapparaten in de aanslag de moffenhoeren buiten hun huizen stond op te wachten. Maar nu kun je veel van de Minnie’s zeggen, verantwoordelijk voor het monster zijn ze nooit. In Frankenstein was het een geflipte wetenschapper die voor God speelde door uit dode mensen een levend wezen te creëren. Maar wie is er verantwoordelijk voor de creatie van het monster Joran?

Joran en Natalee 'Mijn moeder lijkt op de zus van Hitler' Holloway aan de waterkant.

Joran en Natalee 'Mijn moeder heeft wat weg van Hitlers zus' Holloway aan de waterkant.

In eerste instantie is dat Joran zelf. Wat er ook gebeurd is op dat strand, als die jongen zich nu een beetje gedeisd had gehouden, in plaats van constant op uitnodigingen van Pauws en Wittemannen in te gaan, dan was het allemaal nooit zo uit de klauwen gelopen. Het begon allemaal toen Joran zich door Twan Huys liet interviewen, ergens op een hotelkamer in Amerika, waar hij was op uitnodiging van een talkshow, waarin hij zijn onschuld zou bewijzen. Dat hem dat nooit zou lukken met dat rare hoofd van ‘m, wist kennelijk niemand hem duidelijk te maken. Maar al snel begon Joran van de aandacht te genieten. Hoe meer hij in de publiciteit kwam, hoe onaantastbaarder hij zich leek te wanen. Bovendien bleek dit deel van het monster, zoals gecreëerd door Joran en de media, veel aandacht van de chickies op te leveren.

Het andere deel van het monster, het deel dat de volkswoede deed ontlaaien, is gecreëerd door mad scientist Peter R. de Vries. Peter R. zag weer eens een buitenkansje om zichzelf in de schijnwerpers te zetten, en dit keer zouden de schijnwerpers zo fel zijn dat hij vanaf de hele wereld te zien zou zijn. Om zoveel mogelijk publiciteit te genereren begon P.R. de Vries drie dagen voor de uitzending te verkondigen dat hij de Zaak Natalee Holloway had opgelost. Niet opengebroken, maar opgelost. Dat is nogal wat. (Nu had hij de moord van JFK ook al eens opgelost, dus ik nam het al met een korreltje zout.) Zo zag hij zich verzekerd van optimale media-aandacht.

Peter R. de Vries.

Peter R. de Vries: "Ik heb ooit een suikerklontje in een kopje thee opgelost."

Aangezien ik geen zin had om mijn beoordelingsvermogen door de manipulaties van De Vries te laten vertroebelen, heb ik afgelopen zondag echter niet naar de bewuste uitzending gekeken. Bovendien kan ik er fysiek niet tegen, naar iets kijken dat twee uur duurt, terwijl het in een half uurtje verteld had kunnen worden. Dat eindeloze uitsponnen van De Vries, dat rekken, dat continu samenvatten van wat er tot dan gebeurd is, die tergend trage reconstructies, tv voor debielen, ik kan er niet tegen. Helaas won ook bij mij m’n nieuwsgierigheid het zo nu en dan van mijn voornemen niet te kijken, zodat ik, in de reclamepauzes van 40 Year Old Virgin, toch een paar keer ben uitgewaaierd naar Peter R. de Vries, misdaadverslaggever.

Zo zag ik al meteen, rond de klok van half tien, dat de strijd tussen De Vries en Van der Sloot persoonlijk was geworden: de uitzending begon met het wijnincident. Het was of Peter R. de Vries met deze uitzending wraak ging nemen. Een half uurtje later zag ik Joran van der Sloot in de Range Rover tegen zijn nieuwe vriend Patrick bekennen dat hij de nacht toen hij Natalee Holloway in zee had laten dumpen uitstekend had geslapen. Waarop wij Peter R. de Vries vanaf het strand van Aruba op ernstige toon in de camera zijn oordeel zagen vellen over Joran van der Sloot, met die dodelijk saaie stem van ‘m: “Geen seconde heeft hij er minder om geslapen. Hoe gewetenloos kan iemand zijn?” Vroeg hij retorisch. Peter R. de Vries ontmaskerde, klaagde aan en sprak het vonnis uit. Daar, in die door Peter R. de Vries geprepareerde auto, zat een gewetenloos monster. We konden het allemaal zelf zien. Het oordeel over Joran zou definitief geslecht worden door de moeder van Natalee Holloway, die speciaal door Peter R. de Vries was overgevlogen uit Alabama. Waarom er niet even zelf naartoe gaan, denk je dan, als je zo begaan bent met het lot van deze radeloze vrouw. Maar nee hoor, zoals zovelen voor haar moest ook Beth Twitty in dat armoedige studiootje van Peter R. de Vries plaatsnemen, om daar te vernemen dat haar oogappeltje haar laatste adem uitblies terwijl ze manueel bevredigd werd door Joran van der Sloot. En diezelfde Joran van der Sloot vertelde nu tegen zijn goede vriend Patrick van der Eem ervan te hebben gebaald dat ze levensloos niet meer in staat bleek een wederdienst uit te voeren. Peter R. de Vries wreef het er nog even in bij mevrouw Holloway: “Hoort u dat, hoe respectloos hij praat over Natalee?” Ja, ze had het gehoord. Joran van der Sloot verdiende het niet om te leven.

Peter R. de Vries en Beth Twitty.

"You're welcome miss Twitty, but if you'll excuse me, I'm off to Africa, to solve world hunger."

Ondertussen had Peter R. de Vries de zaak Holloway natuurlijk helemaal niet opgelost. Hij had een illegaal verkregen bekentenis van een pathalogische leugenaar op tape staan. We kunnen met zekerheid zeggen dat Joran van der Sloot weinig talent voor compassie heeft, wellicht kun je zeggen dat hij een narcistische persoonlijkheid heeft, dat hij een sociopaat is voor mijn part, je kunt zeggen dat het een misselijk mannetje is, dat ie minder intelligent is dan ie zelf denkt. Je kunt ook zeggen dat het een kind van z’n tijd is, opgevoed door ouders die niet in staat bleken hem de verleidingen te ontzeggen die hem deden ontsporen. Je kunt een hoop zeggen, maar het moet voor een beetje advocaat inmiddels een koud kunstje zijn om niet alleen te zorgen dat Joran van der Sloot uit het gevang blijft, maar ook nog eens een fikse schadevergoeding krijgt voor de beschadiging van zijn naam, waarmee hij wellicht de vergoeding kan betalen die de advocaten van de familie Holloway in een civiele procedure zouden kunnen eisen (heb ik van Spong geleerd). Rechtsgeldig heeft de bekentenis van Joran van der Sloot geen enkele betekenis, en dat wist Peter R. de Vries maar al te goed. Anders had hij wel even gecheckt of die Daury überhaupt in Aruba was toen hij het lijk van Natalee Holloway uit z’n bootje kieperde. Het ging Peter R. de Vries niet om de waarheid, het ging hem erom Joran van der Sloot aan het kruis te nagelen. En dat is hem gelukt. Met dank aan een hydraulische slangenboer met een enorm litteken op zijn wang, die niet zozeer achter de waarheid moest komen, maar ervoor moest zorgen dat Peter R. de Vries’ eerdere vermoedens bevestigd zouden worden. En met dank aan de gretigheid waarmee de mens bereid is zijn medemens te veroordelen om het eigen geweten te sussen.

Patrick van der Eem

Patrick van der Eem, met litteken, opgelopen toen hij op vijftienjarige leeftijd auditie deed voor de rol van The Joker in Batman: the musical. Nadat hij werd afgewezen is hij het slechte pad opgegaan.

Inmiddels is de oplossing van de dood van Natalee Holloway misschien wel verder weg dan ooit. Of zal het niet lang meer duren voordat Joran dan toch echt doorslaat en eindelijk bekent dat zijn vader en de broer van Patrick van der Eem hem die nacht geholpen hebben om zich van het lichaam te ontdoen, en dat Patrick van der Eem (die nog een rekening had openstaan bij judge Van der Sloot uit de tijd dat hij in heroïne handelde en dat mysterieuze litteken had opgelopen) en Joran de handen ineen hebben geslagen en de bekentenis in scène hebben gezet om zo de echte dader te ontzien? Je weet het niet. Met dank aan Peter R. de Vries.